Obserwując jakie wystawy organizuje się ostatnio w Polsce, i jak wyglądają dyskusje wokół nich, można dojść do wniosku, że cenione jest to, co polityczne i zaangażowane.

Polityczne, zaangażowane, walczące, odnoszące się bezpośrednio do rzeczywistości i usiłujące ją analizować/krytykować/zmieniać wydaje się znajdować najwyższe uznanie w oczach polskich krytyków i kuratorów. Gdy się patrzy na tematy najgłośniejszych wystaw z ostatnich lat, na przykład Anety Szyłak czy Kazimierza Piotrowskiego, to widać ich zdominowanie przez kwestie pamięci historycznej, analizowanie, krytyka i reinterpretacja polskiej tożsamości. Można mówić też o wystawach monotematycznych, mających za cel reinterpretację samej sztuki.

W tym kontekście chcę zadać następujące pytania:

• Czy publiczność rzeczywiście właśnie tego chce?
• Czy artyści rzeczywiście są tak chętni do tworzenia sztuki zaangażowanej/politycznej?
• Dlaczego w Polsce sztuka jest ponura? Dlaczego istnieje tutaj tak wiele sztuki ciężkiej, egzystencjalnej, mizerabilistycznej, podszytej sarkazmem i masochizmem?
• Czym jest sztuka polityczna i czy w ogóle istnieje w Polsce?
• Czy przypadkiem nie jest hasłem rozpowszechnianym przez elity, postulatem, który ma niewielkie odniesienie i do rzeczywistości sztuki, i do specyfiki jej odbioru w Polsce?
• Dlaczego nawiązywanie do kultury popularnej jest w Polsce czymś źle widzianym?
• Czy dostrzega się i docenia rolę ironii jako strategii artystycznej?
• Co dzieje się dzisiaj z estetycznymi wartościami sztuki?

W dyskusji panelowej W poszukiwaniu nowej formuły czasopisma punktem wyjścia jest oczywista konstatacja, że kondycja czasopism literackich czy kulturalnych jest z roku na rok coraz gorsza: znikają kolejne tytuły, pojawia się niewiele nowych, pisma istniejące wychodzą nieregularnie. Spróbujemy zastanowić się, czy istnieją szanse na zmianę tej sytuacji i odpowiedzieć m.in. na pytania:

• czy definitywnie wyczerpała się formuła czasopism i działań organizacyjnych, które za nimi stały, sprawdzające się w latach 90.?
• czy możliwe jest odbudowanie pozycji czasopism w sytuacji, kiedy prestiż i środowisk kulturalnych, i samej literatury jest coraz bardziej wątpliwy?
• co należy zmienić w samych pismach i sposobie ich funkcjonowania, aby „wyprowadzić” je z coraz głębszej niszy środowiskowej?
• czy w obecnej chwili możliwe jest znalezienie takiej formuły pisma literackiego, które z jednej strony byłoby profesjonalne, z drugiej – miało szansę trafić do szerszej publiczności?